Шрифт:
Той ноччу мы дапамагалі разгружаць палявыя шпіталі, якія былі наладжаны ва ўцалелых вёсках на плато, і адвозілі параненых да Плавы, а назаўтра ўвесь дзень снавалі пад дажджом, эвакуіравалі шпіталі і размеркавальны пункт Плавы. Дождж ліў добры, і пад кастрычніцкім дажджом армія Баінзіцы спускалася з плато і пераходзіла рэчку там, дзе вясной гэтага года былі атрыманы першыя вялікія перамогі. У сярэдзіне наступнага дня мы прыбылі ў Гарыцыю. Дождж сціх, і ў горадзе было амаль пуста. Едучы па вуліцы, мы ўбачылі грузавік, на які ўсаджвалі дзяўчат з салдацкага бардэля. Дзяўчат было сем, і ўсе яны былі ў капялюшыках і паліто і з маленькімі чамаданчыкамі ў руках. Дзве з іх плакалі. Трэцяя ўсміхнулася нам, высунула язык і пакруціла ім. У яе былі тоўстыя прыпухлыя губы і чорныя вочы.
Я спыніў машыну, выйшаў і пачаў размову з гаспадыняй. Дзяўчаты з афіцэрскага дома з'ехалі яшчэ ранкам, сказала яна. Куды яны едуць? У Канельяна, сказала яна. Грузавік паехаў. Дзяўчына з тоўстымі губамі зноў паказала нам язык. Гаспадыня памахала рукой. Дзве дзяўчыны па-ранейшаму плакалі. Іншыя з цікавасцю разглядвалі горад. Я зноў сеў у машыну.
— Вось бы і нам паехаць разам з імі, — сказаў Банела. — Вясёлая была б паездка.
— Паездка і так будзе вясёлая, — сказаў я.
— Паездка будзе сабачая.
— Я гэта ведаў, — сказаў я. Мы выехалі на алею, якая вяла да нашай вілы.
— Хацеў бы я быць там, калі гэтыя прыгажуні прыедуць на месца і возьмуцца за справу.
— Вы лічыце, што яны адразу і распачнуць?
— Яшчэ б! Хто ў другой арміі не ведае гэтай гаспадыні?
Мы былі ўжо перад вілай.
— Яе завуць маці ігумення, — сказаў Банела. — Дзяўчаты новыя, але яе ведае кожны. Іх, відаць, прывезлі перад самым адступленнем.
— Зараз папрацуюць.
— Вось і я кажу, што папрацуюць. Хацеў бы я з імі пазабаўляцца на дармаўшчыну. Усё-ткі дзяруць яны там, у дамах. Дзяржава абжульвае нас.
— Адвядзіце машыну, няхай механік яе паглядзіць,— сказаў я. — Замяніце масла і праверце дыферэнцыял. Запраўце, а пасля можаце крыху паспаць.
— Слухаюся.
Віла была пустая. Рынальдзі з'ехаў са шпіталем. Маёр забраў са штабной машынай медыцынскі персанал. На акне для мяне была пакінута запіска з заданнем пагрузіць на машыны абсталяванне, складзенае ў вестыбюлі, і ехаць на Пардэноне. Механікі паехалі ўжо. Я вярнуўся ў гараж. Астатнія дзве машыны таксама прыехалі, пакуль я хадзіў на вілу, і шафёры стаялі на двары. Зноў пачаўся дождж.
— Я так хачу спаць, што тры разы заснуў па дарозе ад Плавы, — сказаў Піані. — Што будзем рабіць, tenente?
— Заменім масла, змажам, заправімся, пад'едзем да галоўнага ўвахода і пагрузім дабро, якое нам пакінулі.
— I адразу паедзем?
— Не, гадзіны тры паспім.
— Во, гэта добра — паспаць, — сказаў Банела. — А то я заснуў бы за рулём.
— Як ваша машына, Аймо? — спытаў я.
— Нармальна.
— Дайце мне кажан, я дапамагу вам.
— Не трэба, tenente, — сказаў Аймо. — Тут не шмат клопату. Вы ідзіце складваць свае рэчы.
— Мае рэчы складзены, — сказаў я. — Я пайду выцягну ўсё гэта барахло, якое яны пакінулі нам. Давайце машыны, як толькі справіцеся.
Яны падагналі машыны да галоўнага ўвахода на вілу, і мы нагрузілі іх шпітальнай маёмасцю, якая была складзена ў вестыбюлі. Хутка ўсё было гатова, і аўтамабілі выстраіліся пад дажджом уздоўж абсаджанай дрэвамі алеі. Мы ўвайшлі ў дом.
— Запаліце на кухні печ і высушыцеся, — сказаў я.
— Напляваць, буду мокры, — сказаў Піані. — Я хачу спаць.
— Я лягу на ложак маёра, — сказаў Банела. — Лягу там, дзе дзядуля сніў сны.
— А мне ўсё адно дзе спаць, — сказаў Піані.
— Вось тут ёсць два ложкі. — Я адчыніў дзверы.
— Я ніколі не быў у гэтым пакоі, — сказаў Банела.
— Гэта быў пакой старой жабы, — сказаў Піані.
— Кладзіцеся тут абодва, — сказаў я. — Я вас разбуджу.
— Калі вы праспіце, tenente, нас разбудзяць аўстрыйцы, — сказаў Банела.
— Не прасплю, — сказаў я. — Дзе Аймо?
— Пайшоў на кухню.
— Кладзіцеся спаць, — сказаў я.
— Я лягу, — сказаў Піані. — Я цэлы дзень спаў седзячы. У мяне проста лоб налазіць на вочы.
— Скідай боты, — сказаў Банела. — Гэта ложак жабы.
— Напляваць мне на жабу!
Піані улёгся на ложку, выцягнуўшы ногі ў брудных ботах, паклаўшы руку пад галаву. Я пайшоў на кухню. Аймо расклаў у пліце агонь і паставіў кацялок з вадой.
— Трэба згатаваць крыху спагеці, — сказаў ён. — Калі прачнёмся, захочацца есці.
— А вы не хочаце спаць, Барталамеа?
— Не вельмі. Як закіпіць вада, я пайду. Агонь патухне сам.
— Вы лепей паспіце, — сказаў я. — Паесці можна сыру і кансерваў.