Шрифт:
— Не думаю.
Ён падліў у шклянку грапы з пузатай бутэлькі.
— Калі ў вас не ўсё ў парадку, — сказаў ён, — я магу схаваць вас.
— У мяне ўсё ў парадку.
— Калі ў вас не ўсё ў парадку, пажывіце тут.
— Дзе тут?
— У маім доме. Многія жывуць тут. У каго не ўсё ў парадку, тыя часта жывуць тут.
— А такіх многа?
— Гледзячы пра што гаворка. Вы з Паўднёвай Амерыкі?
— Не.
— Па-іспанску гаворыце?
— Крыху.
Ён выцер прылавак.
— Перайсці граніцу цяпер цяжка, але ўсё-ткі магчыма.
— Я не збіраюся пераходзіць.
— Вы можаце жыць тут, колькі вам захочацца. Вы ўбачыце, што я за чалавек.
— Зараз мне трэба ісці, але я запомню адрас і вярнуся. Ён паківаў галавой.
— Вы не вернецеся, калі вы так гаворыце. Я думаў, у вас сапраўды не ўсё ў парадку.
— У мяне ўсё ў парадку. Але заўсёды прыемна мець адрас сябра.
Я паклаў на прылавак дзесяць лір за каву.
— Выпіце са мной грапы, — сказаў я.
— Гэта не абавязкова.
— Выпіце.
Ён наліў дзве шклянкі.
— Памятайце, — сказаў ён. — Прыходзьце сюды. Не давярайцеся нікому іншаму. Тут вам будзе добра.
— Я ў гэтым упэўнены.
— Вы ўпэўнены?
— Так.
Ён уважліва паглядзеў на мяне.
— Тады дазвольце сказаць вам адну рэч. Не разгульвайце ў гэтым мундзіры.
— Чаму?
— На рукавах яўна відаць месцы, адкуль паспораты зорачкі. Сукно іншага колеру.
Я прамаўчаў.
— Калі ў вас няма папер, я магу вам дастаць паперы.
— Якія паперы?
— Адпускное пасведчанне.
— Мне не патрэбны паперы. У мяне ёсць паперы.
— Добра, — сказаў ён. — Але калі вам патрэбны паперы, я магу дастаць вам усё, што трэба.
— Колькі каштуюць тыя паперы?
— Гледзячы што. Цана памяркоўная.
— Зараз мне нічога не трэба.
Ён паціснуў плячыма.
— У мяне ўсё як трэба, — сказаў я.
Калі я выходзіў, ён сказаў:
— Не забывайце, што я ваш сябар.
— Не забуду.
— Яшчэ ўбачымся.
— Абавязкова, — сказаў я.
Выйшаўшы, я абагнуў вакзал, дзе магла быць ваенная паліцыя, і наняў экіпаж каля агароджы маленькага парку. Я даў вазніцы адрас шпіталя. Прыехаўшы ў шпіталь, я ўвайшоў у каморку швейцара. Яго жонка расцалавала мяне. Ён паціснуў мне руку.
— Вы вярнуліся! Вы здаровы!
— Так.
— Вы снедалі?
— Так.
— Як ваша здароўе, tenente? Як здароўе? — пыталася жонка.
— Цудоўна.
— Мо паснедаеце з намі?
— Не, дзякую. Скажыце, міс Барклі зараз у шпіталі?
— Міс Барклі?
— Сястра-англічанка.
— Яго каханка, — сказала жонка. Яна пагладзіла мяне па плячы і ўсміхнулася.
— Не, — сказаў швейцар. — Яна паехала.
У мяне абарвалася сэрца.
— Вы ўпэўнены? Я кажу пра маладую англічанку — высокая, бландзінка.
— Я ўпэўнены, яна паехала ў Стрэзу.
— Калі яна паехала?
— Два дні таму, разам з другой сястрой-англічанкай.
— Так, — сказаў я. — Я хачу папрасіць вас аб нечым. Нікому не кажыце, што вы бачылі мяне. Гэта вельмі важна.
— Я нікому не скажу, — сказаў швейцар.
Я працягнуў яму дзесяць лір. Ён адпіхнуў руку.
— Я абяцаў вам, што не скажу нікому, — сказаў ён. — Мне не трэба грошай.
— Чым мы можам дапамагчы вам, signor tenente? — спытала яго жонка.
— Толькі гэтым, — сказаў я.
— Мы будзем нямыя, — сказаў швейцар. — Вы дайце мне знаць, калі што спатрэбіцца.
— Добра, — сказаў я. — Да пабачэння. Яшчэ ўбачымся.
Яны стаялі ў дзвярах, гледзячы мне ўслед.
Я сеў у экіпаж і даў вазніцы адрас Сіманса, таго майго знаёмага, які вучыўся спяваць.
Сіманс жыў на другім канцы горада, каля Порта-Маджэнта. Ён ляжаў на ложку і быў яшчэ зусім сонны, калі я прыйшоў да яго.
— Страшэнна рана вы ўсталі, Генры, — сказаў ён.
— Я прыехаў раннім цягніком.
— Што гэта за гісторыя з адступленнем? Вы былі на фронце? Хочаце цыгарэту? Вунь там, на стале.
Пакой быў вялікі, з ложкам каля сцяны, раялем у процілеглым куце, камодай і сталом. Я сеў на крэсла каля ложка. Сіманс сядзеў, падклаўшы падушкі над спіну, і курыў.
— У мяне дрэнныя справы, Сім, — сказаў я.