Шрифт:
— Што вы тут робіце, in borghese?32 — спытаў бармен, змешваючы мне другі марціні.
— Я ў адпачынку. Атрымаў адпачынак для папраўкі здароўя.
— Тут цяпер пуста. Не ведаю, чаму яны не зачыняюць гатэль.
— Як ваша рыбалка?
— Я злавіў некалькі цудоўных фарэляў. У гэтую пару года часта трапляюцца цудоўныя фарэлі.
— Вы атрымалі тытунь, які я вам паслаў?
— Так. А вы не атрымалі маёй паштоўкі?
Я засмяяўся. Мне не ўдалося дастаць яму гэтай табакі. Гаворка ішла пра амерыканскі тытунь для люлькі, але мае родныя перасталі пасылаць яго, альбо яго дзе-небудзь затрымлівалі. Ва ўсякім выпадку, я яго больш не атрымліваў.
— Я дастану вам дзе-небудзь, — сказаў я. — Скажыце, вы не сустракалі ў горадзе дзвюх маладых англічанак? Яны прыехалі пазаўчора.
— У нас у гатэлі такіх няма.
— Яны сёстры з ваеннага шпіталя.
— Дзвюх сясцёр міласэрнасці я бачыў. Пачакайце хвіліну, я даведаюся, дзе яны спыніліся.
— Адна з ix — мая жонка. Я прыехаў сюды, каб сустрэцца з ёй.
— А другая — мая жонка.
— Я не жартую.
— Даруйце за недарэчны жарт, — сказаў ён. — Я не зразумеў.
Ён выйшаў і даволі доўга не вяртаўся. Я еў масліны, салёны міндаль і хрусткую бульбу і ў люстэрку за сабой бачыў сябе ў цывільным. Нарэшце бармен вярнуўся.
— Яны ў маленькім гатэлі каля вакзала, — сказаў ён.
— А што, сандвічы ў вас ёсць?
— Я зараз пазваню. Тут, бачыце, нічога няма, таму што ў нас няма народу.
— У вас зусім пуста?
— Ну, сёй-той ёсць, вядома.
Прынеслі сандвічы, і я з'еў тры штукі і выпіў яшчэ марціні. Ніколі я не піў нічога больш халоднага і чыстага. Смак марціні вярнуў мне самаадчуванне цывілізаванага чалавека. Я вельмі доўга харчаваўся чырвоным віном, хлебам, сырам, дрэннай кавай і грапай. Я сядзеў на высокім табурэце ў прыемным атачэнні чырвонага дрэва, бронзы і люстэркаў і ні пра што не думаў. Бармен задаў мне нейкае пытанне.
— Не трэба гаварыць пра вайну, — сказаў я.
Вайна была дзесьці вельмі далёка. А мо ніякай вайны і не было. Тут не было вайны. Я раптам зразумеў, што для мяне яна скончылася. Але ў мяне не было адчування, што яна сапраўды скончылася. У мяне было такое адчуванне, як у школьніка, які ўцёк з урокаў і думае пра тое, што зараз адбываецца ў школе.
Кэтрын і Элен Фергюсон абедалі, калі я прыйшоў да іх у гатэль. Яшчэ ў калідоры я ўбачыў іх за сталом. Кэтрын сядзела амаль спінай да мяне, і я бачыў вузел яе валасоў і частку шчакі і яе цудоўную шыю і плечы. Фергюсон штосьці расказвала. Яна замоўкла, калі я ўвайшоў.
— Божа! — сказала яна.
— Добры дзень! — сказаў я.
— Гэта вы? — сказала Кэтрын. Яе твар прасвятлеў. Здавалася, яна вельмі шчаслівая, каб паверыць. Я пацалаваў яе. Кэтрын пачырванела, і я сеў за іх стол.
— Вось дык гісторыя! — сказала Фергюсон. — Што вы тут робіце? Вы абедалі?
— Не.
Увайшла дзяўчына, якая падавала на стол, і я сказаў ёй прынесці мне прыбор. Кэтрын увесь час глядзела на мяне шчаслівымі вачыма.
— З якой гэта вы нагоды ў муфці? — спытала Фергюсон.
— Я трапіў у Кабінет.
— Вы трапілі ў якую-небудзь дрэнную гісторыю.
— Развесяліцеся, Ферджы. Развесяліцеся крыху.
— Не вельмі весела глядзець на вас. Я ведаю, у якую гісторыю вы ўблыталі гэту дзяўчыну. Вы для мяне зусім не вясёлае відовішча.
Кэтрын усміхнулася мне і кранула мяне нагой пад сталом.
— Ніхто мяне ні ў якую гісторыю не ўблытваў, Ферджы. Я сама ўблыталася.
— Я яго цярпець не магу, — сказала Фергюсон. — Ён толькі загубіў вас сваімі вераломнымі італьянскімі штучкамі. Амерыканцы яшчэ горшыя за італьянцаў.
— Затое шатландцы — маральны народ, — сказала Кэтрын.
— Я зусім не пра гэта кажу. Я кажу пра яго італьянскае вераломства.
— Хіба я не вераломны чалавек, Ферджы?
— Так. Вы яшчэ больш чым вераломны. Вы сапраўдная змяя. Змяя ў італьянскім мундзіры і плашчы.
— Я ўжо зняў італьянскі мундзір.
— Гэта толькі лішні доказ вашага вераломства. Усё лета вы гулялі ў каханне і зрабілі дзяўчыне дзіця, а цяпер, верагодна, збіраецеся ўцячы.
Я ўсміхнуўся Кэтрын, і яна ўсміхнулася мне.
— Мы абое збіраемся ўцячы, — сказала яна.
— Вы вартыя адно аднаго, — сказала Ферджы. — Мне сорамна за вас, Кэтрын Барклі. У вас няма ні сораму, ні гонару, і вы такая ж вераломная, як і ён.
— Не трэба, Ферджы, — сказала Кэтрын і пагладзіла яе па руцэ. — Не сварыцеся на мяне. Вы ж ведаеце, што мы кахаем адно аднаго.
— Прыміце руку, — сказала Фергюсон. Яе твар быў чырвоны. — Калі б вы не страцілі сорам, была б іншая справа. Але вы цяжарная Бог ведае на якім месяцы і думаеце, што гэта ўсё жартачкі, і ўся расплываецеся ад усмешак таму, што ваш спакуснік вярнуўся. У вас няма ні сораму, ні сумлення.