Шрифт:
— Добра.
— Скажыце, як справы на вайне?
— Агідна.
— Я не павінен ісці. Я вельмі стары, як граф Грэфі.
— Магчыма, вам яшчэ прыйдзецца пайсці.
— У наступным годзе мой разрад прызываюць. Але я не пайду.
— Што ж вы будзеце рабіць?
— Паеду за мяжу. Я не хачу ісці на вайну. Я ўжо аднойчы быў на вайне, у Абісініі. Навошта вы пайшлі?
— Не ведаю. Па дурноце.
— Яшчэ вермуту?
— Давайце.
На зваротным шляху веславаў бармен. Мы праехалі па возеры за Стрэзу і потым назад, увесь час не выпускаючы з поля зроку бераг. Трымаючы тугую лёску і адчуваючы слабае біццё спінера, які круціўся, я глядзеў на цесную лістападаўскую ваду возера і пустынны бераг. Бармен веславаў доўгімі ўзмахамі, і калі лодку выносіла наперад, лёска трымцела. Адзін раз у мяне клюнула: лёска раптам нацягнулася і тырганулася назад, я стаў цягнуць і адчуў жывы цяжар фарэлі, і потым лёска затрымцела зноў. Фарэль вырвалася.
— Цяжкая была?
— Так, даволі цяжкая.
— Аднойчы я тут ездзіў адзін і трымаў лёску ў зубах, дык адна тарганула так, што ледзь усю сківіцу ў мяне не вырвала.
— Лепш за ўсё прывязваць да нагі, — сказаў я. — Тады і лёску адчуваеш, і зубы застануцца цэлыя.
Я апусціў руку ў ваду. Яна была вельмі халодная. Мы былі цяпер амаль насупраць гатэля.
— Мне пара, — сказаў бармен, — я павінен паспець да адзінаццаці гадзін. L'heure du cocktail33.
— Добра.
Я ўцягнуў лёску і накруціў яе на палачку з засечкамі на абодвух канцах. Бармен паставіў лодку на маленькую нішу каменнай сцяны і прымацаваў яе ланцугом з замком.
— Калі захочаце пакатацца, — сказаў ён, — я дам вам ключ.
Мы падняліся ў гатэль і зайшлі ў бар. Мне не хацелася больш піць так рана, і я падняўся ў наш пакой. Пакаёўка толькі што скончыла прыбіраць, і Кэтрын яшчэ не вярнулася. Я лёг на ложак і стараўся не думаць.
Калі Кэтрын вярнулася, усё зноў стала добра. Фергюсон унізе, сказала яна. Яна будзе снедаць з намі.
— Я ведала, што ты нічога не будзеш мець супраць, — сказала Кэтрын.
— Нічога, — сказаў я.
— Што з табой, любы?
— Не ведаю.
— Я ведаю. Табе няма чаго рабіць. У цябе ёсць толькі я, а я пайшла.
— Ты маеш рацыю.
— Прабач мяне, любы. Я ведаю, гэта, напэўна, жахлівае пачуццё, калі раптам зусім нічога не застаецца.
— У мяне заўсёды жыццё было такім напоўненым, — сказаў я. — Цяпер жа, калі цябе няма са мной, усё пустое.
— Але ж я буду з табой. Я выходзіла толькі на дзве гадзіны. Ты не можаш прыдумаць сабе які-небудзь занятак?
— Я ездзіў з барменам лавіць рыбу.
— Добра было?
— Так.
— Не думай пра мяне, калі мяне няма.
— Заўсёды стараўся так паступаць на фронце. Але там мне было што рабіць.
— Атэла ў адстаўцы, — падражніла яна.
— Атэла быў негр, — сказаў я. — I акрамя таго, я не раўнівы. Я проста так кахаю цябе, што для мяне больш нічога не існуе.
— А цяпер будзь ветлівы з Фергюсон.
— Я заўсёды ветлівы з Фергюсон, пакуль яна не пачынае мяне праклінаць.
— Будзь ветлівы з ёй. Падумай, у нас ёсць так многа, а ў яе нічога няма.
— Не думаю, што ёй хацелася таго, што ёсць у нас.
— Нічога ты не ведаеш, любы, а яшчэ разумнік.
— Я буду ветлівы з ёй.
— Я не сумняваюся. Ты ў мяне добры.
— Але пазней яна не застанецца?
— Не. Я сплаўлю яе.
— Мы вернемся сюды?
— Вядома. А як жа інакш?
Мы спусціліся ўніз, каб паснедаць з Фергюсон. На яе моцнае ўражанне зрабіў гатэль і раскоша рэстарана. Мы добра паснедалі і выпілі дзве бутэлькі капры. У рэстаран увайшоў граф Грэфі і пакланіўся нам. З ім была яго пляменніца, якая крыху нагадвала маю бабулю. Я расказаў пра яго Кэтрын і Фергюсон, і на Фергюсон мой расказ зрабіў моцнае ўражанне. Гатэль быў вельмі вялікі, і пышны, і пусты, але ежа была смачная, віно вельмі прыемнае, і нарэшце ад віна ўсім стала вельмі добра. Кэтрын адчувала сябе як найлепш. Яна была шчаслівая. Фергюсон зусім развесялілася. Мне самому было вельмі добра. Пасля снедання Фергюсон вярнулася ў свой гатэль. Яна хоча крыху паляжаць пасля снедання, сказала яна.
Напрыканцы дня нехта пастукаў да нас у дзверы.
— Хто там?
— Граф Грэфі пытае, ці згуляеце вы з ім у більярд?
Я паглядзеў на гадзіннік; я зняў яго, і ён ляжаў пад падушкай.
— Гэта трэба, любы? — шапнула Кэтрын.
— Відаць, трэба пайсці. — Гадзіннік паказваў чвэрць пятай. Я гучна сказаў: — Перадайце графу Грэфі, што я буду ў більярднай у пяць гадзін.
Без чвэрці пяць я пацалаваў на развітанне Кэтрын і пайшоў у ванную апранацца. Калі я завязваў гальштук і глядзеў у люстэрка, мне дзіўна было бачыць сябе ў цывільным. Я падумаў, што трэба будзе купіць яшчэ capoчак i шкарпэтак.
— Ты ідзеш надоўга? — спытала Кэтрын. Яна была вельмі прыгожая ў ложку. — Дай мне, калі ласка, шчотку.
Я глядзеў, як яна расчэсвала валасы, схіліўшы галаву так, каб уся маса валасоў звісла на адзін бок. За акном было ўжо цёмна, і святло лямпы над ложкам клалася на яе валасы, і шыю, і плечы. Я падышоў і пацалаваў яе, адвёўшы яе руку са шчоткай, і яе галава адкінулася на падушку. Я пацалаваў яе шыю і плечы. У мяне кружылася галава, так моцна я яе кахаў.
— Я не хачу ісці.
— I я не хачу, каб ты ішоў.