Шрифт:
— Ты самая храбрая.
— Не, — сказала яна. — Але я хацела б быць храбрай.
— А я не храбры, — сказаў я. — Я ведаю сабе цану. У мяне было дастаткова часу, каб даведацца. Я як бейсбаліст, які выбівае дваццаць два за сезон і ведае, што на большае ён не здатны.
— Што гэта значыць: «выбівае дваццаць два за сезон»? Гучыць вельмі важна.
— Зусім не. Гэта азначае — вельмі пасрэдны ігрок нападзення ў бейсбольнай камандзе.
— Але ўсё-ткі ігрок нападзення, — паддражніла яна мяне.
— Здаецца, нам адно аднаго не перапрэчыць, — сказаў я. — Але ты храбрая.
— Не. Але спадзяюся калі-небудзь стаць храбрай.
— Мы абое храбрыя, — сказаў я. — Калі я вып'ю, дык я зусім храбры.
— Мы выдатныя людзі, — сказала Кэтрын. Яна падышла да шафы і дастала каньяк і шклянку. — Выпі, мілы, — сказала яна. — Гэта табе за добрыя паводзіны.
— Нешта не хочацца.
— Выпі, выпі.
— Ну, добра. — Я наліў трэць шклянкі каньяку і выпіў.
— Я ведаю, — сказала яна, — што каньяк — напітак герояў. Але не трэба захапляцца.
— Дзе мы будзем жыць пасля вайны?
— Верагодна, у багадзельні, — сказала яна. — Тры гады я была вельмі наіўная і спадзявалася, што вайна скончыцца да Каляд. Але цяпер я думаю, што яна скончыцца, калі наш сын стане лейтэнантам.
— А мо ён будзе генералам.
— Калі гэта стогадовая вайна, ён і да генерала паспее даслужыцца.
— Ты не хочаш выпіць?
— Не. Ты ад каньяку заўсёды становішся весялейшы, мілы, а ў мяне кружыцца галава.
— Ты ніколі не піла каньяку?
— Не, мілы. Я страшэнна старамодная жонка.
Я ўзяў бутэльку і наліў сабе яшчэ.
— Трэба пайсці паглядзець на тваіх суайчыннікаў, — сказала Кэтрын. — А ты пакуль мо пачытаеш газеты?
— Табе абавязкова трэба ісці?
— Калі не зараз, то пазней.
— Лепш зараз.
— Я хутка вярнуся.
— Я паспею дачытаць газеты, — сказаў я.
РАЗДЗЕЛ ДВАЦЦАЦЬ ДРУГІ
Ноччу стала холадна, і на наступны дзень ішоў дождж. Калі я вяртаўся з Ospedale Maggiore, дождж быў вельмі моцны, і я наскрозь прамок. Балкон майго пакоя залівала струменямі дажджу, і вецер гнаў іх у шкло балконных дзвярэй. Я пераапрануўся і выпіў каньяку, але ў яго быў непрыемны смак. Ноччу я адчуў сябе дрэнна, а раніцай пасля снедання мяне званітавала.
— Усё зразумела, — сказаў шпітальны доктар. — Паглядзіце на бялкі яго вачэй, міс.
Міс Гэйдж зірнула. Мне далі люстэрка, каб і я мог паглядзець. Бялкі вачэй былі жоўтыя, гэта была жаўтуха. Я прахварэў два тыдні. З-за гэтага сарваўся мой адпачынак, які мы збіраліся правесці разам. Мы хацелі паехаць у Паланцу на Лага-Маджорэ. Там добра восенню, калі пачынае жаўцець лісце. Ёсць дзе пагуляць, і ў возеры можна лавіць фарэль. Там было б лепш, чым у Стрэзе, бо ў Паланцы менш народу. У Стрэзу так зручна ездзіць з Мілана, што там заўсёды шмат знаёмых. Каля Паланцы ёсць вельмі слаўныя вёсачкі, і на лодцы можна дабірацца да рыбачых астравоў, а на самым вялікім востраве ёсць рэстаран. Але нам не давялося паехаць.
Аднойчы, калі я ляжаў хворы на жаўтуху, міс Ван-Кампен увайшла ў пакой, адчыніла дзверцы гардэроба і ўбачыла пустыя бутэлькі. Я толькі што паслаў швейцара вынесці цэлае бярэмя бутэлек, і, напэўна, яна бачыла, як ён выходзіў з імі, і прыйшла паглядзець, ці няма яшчэ. Больш за ўсё было бутэлек з-пад вермуту, бутэлек з-пад марсалы, бутэлек з-пад капры, пустых пляшак з-пад к'янці і некалькі бутэлек з-пад каньяку. Швейцар вынес самыя вялікія бутэлькі, тыя, у якіх быў вермут, і аплеценыя саломай пляшкі з-пад к'янці, а бутэлькі з-пад каньяку ён пакінуў пад канец. Тыя бутэлькі, што знайшла міс Ван-Кампен, былі з-пад каньяку, і адна бутэлька, у выглядзе мядзведзя, была з-пад кюмеля. Бутэлька-мядзведзь асабліва раззлавала міс Ван-Кампен. Яна ўзяла яе ў рукі. Мядзведзь сядзеў на задніх лапах, падняўшы пярэднія, у яго шкляной галаве быў корак, а да дна прысталі некалькі ліпкіх крышталікаў. Я засмяяўся.
— Тут быў кюмель, — сказаў я. — Самы лепшы кюмель прадаюць у такіх бутэльках-мядзведзях. Яго прывозяць з Расіі.
— Гэта ўсе бутэлькі з-пад каньяку, калі не памыляюся? — спытала міс Ван-Кампен.
— Я адсюль не бачу, — сказаў я. — Але верагодна, што так.
— Колькі часу гэта працягваецца?
— Я сам купляў іх і прыносіў сюды, — сказаў я. — Мяне часта наведвалі італьянскія афіцэры, і я трымаў каньяк, каб частаваць іх.
— Але самі вы не пілі?
— Сам таксама піў.
— Каньяк! — сказала яна. — Адзінаццаць пустых бутэлек з-пад каньяку і гэта мядзведжая вадкасць.
— Кюмель.
— Зараз я прышлю каго-небудзь, каб іх прыбралі. Болей у вас няма пустых бутэлек?
— Пакуль што няма.
— А я яшчэ шкадавала вас, калі вы захварэлі на жаўтуху. Шкадаваць вас — гэта марна шкадаваць.
— Дзякуй вам.
— Я магу зразумець, што вам не хочацца вяртацца на фронт. Але вы маглі б прыдумаць што-небудзь больш дасціпнае, чым выклікаць у сябе жаўтуху спажываннем алкаголю.